Lizbon ve Porto’da barınmanın toplumsal hak olarak savunulması; hükümet karşıtı geniş protestolar devam ediyor

Portekiz’in bazı bölgelerinde etkisini gösteren olan Charles fırtınası, okulları ve çalışma alanlarını kapanmasına sebep olurken, benim gibi trekking meraklılarının planlarını zorlaştırdı. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için kendi yaşam alanlarını oluşturan eylemcilerin son geceyi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Barınma hakkı için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), Charles fırtınası sonrası çadırların kaldırılmasına karşın, çeşitli etkinlikler ve protestolar ile devam ettirilmeye çalışıyor. Mesela, Dünyanın önemli konferanslarına eş zamanlı olarak Kamp Zirvesi düzenlenmekte. Bu simge işareti de gecekondu kullanımıdır. Birbirini tamamlayan görüş ayrılıklarına neden olan sorunlar şuydu: Lizbon’un lüks turizm cenneti olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle de y kuşağının gelirleri ev masraflarını karşılamaya yeter.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

İçme suyu ulaşmak, sağlık ve eğitim kendisini kamu hakları mıdır? Peki, insanın düzenli için önemli olan gelir olanak barınma giderleri karşılayabilir mü?.

Lizbon’da bir süre süren çadır eylemi, bu sorunu büyük çapta yeni tartışmalara yol açtı. Sadece bir kapsamlı konut sorunu değil; konut hakkının temel bir hak tanınması için sürdürülmekte olan kavganın yansıması.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Protesto, Fransa ve Almanya’daki kendi aktivite ile birlikte örtüşme sağlıyor; hükümetlerin finansal politikalarına dair duyulan öfke artarken. Avrupa genelinde artış gösteren barınma maliyetleri, sosyetenin öfkesini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan konut hakkı protestoları başkente yayıldı; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de çadırlar kuruldu. Protestocular; kiracılar kapsamında tahliye yönetmeliklerinin düzeltilmesini, kira ödemelerinin sınırlandırılmasını ve devletin arttırılmasını istiyor. Gösteri katılımcılarına göre, merkez sağ yönetim yeni yasa ile krizi bir adım derinleştirecek.

2015’ten bu tarihten itibaren ev fiyatları bütün ülkede yüzde 169 yükselişte. Porto’da bu oranlar yüzde 180 ve 186, Portekiz Bankası’na göre bütün ülkede yüz binlerce konut eksikliği mevcut.

2011’de içinde önemli kısıtlamalar yaratan AB kuruluşları, Avrupa Merkez Bankası ve IMF; devlet harcamalarına kısıt koyma koşulları getirmişti. Bu durum, yapılaşma yoğunlukla özel sektöre emanete verildi. Turistik turist akını, ev kiralarını yükseltti ve ev sahipleri uzun süreli tahliye yerine kısa süreli kiralama gibi seçenekleri tercih ediyor.

Merkez sağ hükümetin gösterilere karşı Çözümü müdahale aracı kullandı. Ekim ayının gücü gecekondu alanlarını dağıttı; kayıtlara geçen gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. 1 Kasım’da yeni müdahale gerçekleşti. Hareketin sloganı: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, barınma krizini protesto etmek için meydanlarda gecekondu kurdular, ancak merkez hükümet bu söküyor. Protestolar sürecek çünkü güç kullanımı krizi çözmeyecek gibi görünüyor.